Vyf Kanons van Retoriek

Vanaf DebatWiki

Inleiding[wysig]

Die Romeine asook die Grieke het 'n besonderse belangstelling in argumentering en retoriek gehad. Die vyf kanons van retoriek verskyn in Cicero se eerste eeuse Latynse teks genaamd "Rhetorica ad Herennium". Hierdie teks bevat vier boeke wat die retoriese benadering uiteensit. Cicero se teks was ongelooflik invloedryk gedurende hierdie tyd asook vir eeue daarna.

Inventio[wysig]

Inventio behels die ontstaan en uitdink van 'n goeie idee. The woord inventio is afkomstig van die Latynse term invenire wat rofweg vertaal kan word as "om te vind". Gedurende hierdie fase moet 'n spreker in ag neem en besin oor wat jy glo jou gehoor behoort te weet vanuit jou toespraak en hoekom hulle dit moet weet. Hierdie fase behels verder die skryf van die inhoud wat jy beplan om te gebruik.

Disposito[wysig]

Om jou inhoud te orden en logies uit een te sit staan bekend as disposito. In retoriek behels hierdie hoe jou argument saamgestel en georganiseer word om oortuigend te wees. Wanneer enige skryfstuk of toespraak geskryf word moet jy besluite neem oor waar en wanneer sekere feite na vore gaan kom. Hier moet die skrywer en/of spreker besluit oor hoe om woorde, sinne, paragrawe en afdelings te organiseer. Hier moet daar strategies besin word oor wat word eerste gesê of watter word laaste gesê, watter dele moet beklemtoon word en hoe lyk die argument dus as geheel.

Elocutio[wysig]

Elocutio staan ook bekend as styl. Styl is vir baie die pret en kreatiewe deel van kommunikasie. Styl in retoriek verwys na die besluite wat jy moet neem oor jou woordkeuse, stemtoon en retoriese stylfigure en hoe dit jou gehoor gaan beinvloed en laat voel. Dit het alles te doen met oortuigende kommunikasie met jou stem. Styl loop hand aand hand met die retoriese beroeping van pathos omdat styl jou gehoor se emosies en reaksies beinvloed. Oorweeg dus jou woordkeuses, retoriese tegnieke en praat-tempo om met die harte van jou gehoor se lede te praat.

Memoria[wysig]

Memoria het aanvanklik in Cicero se oorspronklike teks verwys na die memorisering van jou toespraak. Nadat jy jou toespraak se inventio, disposito en elocitiouitgesorteer het en daarop besluit het, moet jy natuurlik jou toespraak leer en verstaan. In moderne retoriek behels memoria egter veel meer as blote memorisering van 'n toespraak. Meeste goeie orators sal vandag vir jou sê dat om 'n toespraak as geheel uit jou kop uit te leer, nie 'n goeie idee is nie, en soveel meer so met debat. Memoria in moderne retoriek behels eerder dat 'n skrywer of spreker soveel moontlik kennis oor die onderwerp moet nagaan en versamel sodat onverwagse vrae mens nie onkant vang nie. Indien jy die onderwerpsinhoud van jou toespraak goed ken kan jy met akkuraatheid, sekerheid en oortuiging die debat in gaan.

Pronuntiato[wysig]

Hoe 'n toespraak uitgespreek word staan bekend as pronuntiato en in Afrikaans as lewering. Lewering behels die wyse waarmee jy praat en inligting oordra. Met 'n toespraak sluit hierdie oogkontak, liggaamstaal, postuur, kleredrag en die uitbeelding van selfvertroue in.